88 
 
- Thiếu oxy não bào thai: d o chức năng rau thai bị giảm sút ( suy rau thai ), bị bóc tách 
khỏi thành tử cung trước khi sinh ( rau bong non ) hoặc chảy máu  do sai lệch vị trí ( rau 
tiền đạo)... làm giảm lượng oxy cung cấp cho thai nhi. 
Nguyên nhân trong khi sinh: 
- Đẻ non < 37 tuần, đặc biệt trước 32 tuần và nhất là trước 28 tuần thai. 
- Đẻ nhẹ cân: cân nặng khi sinh thấp dưới 2.500g. Một nghiên cứu cho thấy trẻ đẻ non, 
có cân nặng lúc sinh < 1.500  gram có nguy cơ bại não cao gấp 30 lần so với trẻ sinh đủ 
tháng (từ 38 đến 42 tuần thai). 
- Ngạt hoặc thiếu oxy não khi sinh:  chiếm khoảng 10%, do rau thai không cung c ấp đủ 
oxy, dây rốn quấn cổ, ngạt nước ối, nhiễm trùng… Trẻ đẻ ra không khóc ngay, tím tái 
hoặc trắng bệch phải cấp cứu.  
- Đẻ khó: Do khung ch ậu mẹ hẹp, ngôi ngược, đa ối, đa thai, thai to, rau bong non, v ỡ 
ối sớm, nhiễm độc thai nghén nặng, mẹ có bệnh tim/thận…, dùng kẹp lấy thai, hút thai, 
đẻ chỉ huy. 
Nguyên nhân sau khi sinh:  
- Bất đồng nhóm máu Rh , ở Việt Nam rất hiếm gặp vì tỷ lệ mang  Rh (-) cực kỳ hiếm,  
hay gặp hơn bất đồng nhóm máu ABO giữa mẹ và thai nhi. 
- Vàng da nhân: Do sự tích tụ trong máu quá mức của  bilirubin. Sắc tố này có thể vượt 
qua hàng rào máu  – não và lắng đọng chủ yếu ở các  nhân nền  của n ão, gây bại não 
thể múa vờn. 
- Xuất huyết não do thiếu Vitamin K ở trẻ sơ sinh và nhũ nhi. 
 Theo Y học cổ truyền, bại não thuộc chứng Ngũ trì. Ngũ trì là 5 chứng chậm: 
chậm mọc tóc, mọc răng, chậm  biết đi, chậm nói, chậm khôn. Bệnh chủ yếu do thận 
tiên thiên bất túc và hậu thiên nuôi dưỡng không đầy đủ và được chia làm 3 thể: 
- Can thận bất túc   
- Tâm tỳ hư   
- Đàm ứ trở trệ 
II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ BỆNH SINH THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN 
Bệnh chủ yếu do tiên thiên bất túc và hậu thiên nuôi dưỡng không đầy đủ. 
Trẻ sinh thiếu tháng thường do “tiên thiên thai bẩm thụ bất túc, nguyên khí hư 
yếu”. Nếu lại thêm đẻ k hó, chuyển dạ kéo dài gây ngạt, nguyên khí càng bị tổn thương. 
Những trẻ này trong quá trình sinh trưởng và phát dục, bệnh cơ mười phần  phức tạp. 
Thận khí hư yếu, nguồn hóa sinh ra thận tinh bất túc, nguồn sinh hóa cho cốt tủy giảm, 
làm xương mềm yếu, lưng  gối không mạnh, chân mềm rũ không đi đứng được. Thận 
tinh hư, não tủy bất túc, làm trí khôn giảm sút, tinh thần mờ tối. 
Trẻ ngũ trì do  tiên thiên bất túc, thường dẫn đến hậu thiên bất điều. Do thận khí 
hư yếu, mệnh môn hỏa suy không ôn ấm được tỳ dương, l àm tỳ không vận hóa được 
thủy cốc và bổ sung tinh cho thận, tỳ thận đều hư. Ngoài ra, do nuôi dưỡng kém, tinh 
huyết không đầy đủ, không có nguồn hóa sinh tân dịch, khiến bệnh nặng thêm, gây phát 
dục chậm, tinh thần chậm chạp.  
Mặt khác, thận sinh huyết, hu yết được tàng ở can. Khi thận tinh hư tổn, dẫn đến 
can huyết bất túc và ngược lại. Can chủ cân, can huyết hư làm trẻ chân tay co cứng,