87 
 
BẠI NÃO TRẺ EM 
(NGŨ TRÌ) 
 
I. ĐẠI CƯƠNG 
Bại não (cerebral palsy) là trạng thái rối loạn thầ n kinh trung ương không tiến 
triển, gây nên do tổn thương não bởi nhiều nguyên nhân, ảnh hưởng vào giai đoạn 
trước, trong và sau khi sinh đến 5 tuổi, biểu hiện bằng các rối loạn về vận động, trí tuệ, 
giác quan và hành vi. 
 Bại não là một dạng đa tàn tật nặ ng nề, đứng vị trí hàng đầu trong mô hình tàn 
tật ở trẻ em. Phát hiện sớm, can thiệp sớm phục hồi chức năng cho trẻ bại n ão đem lại 
hiệu quả cao hơn, giảm tỷ lệ tàn tật ở trẻ bại não. 
Tiêu chuẩn chẩn đoán xác định:  
- Rối loạn vận động do tổn thương hệ thầ n kinh trung ương, nhưng không phải là hậu 
quả của một bệnh tiến triển. 
- Rối loạn xảy ra từ khi sinh đến 5 tuổi. 
- Trí tuệ bình thường hoặc chậm phát triển. 
Cận lâm sàng: mang tính hỗ trợ chẩn đoán nguyên nhân 
- Siêu âm não qua thóp, CT/MRI sọ não: tìm các tổn thương não. 
- Các xét nghiệm hóa sinh, di truyền theo hướng chẩn đoán lâm sàng: để loại trừ bệnh 
cơ, suy giáp…  
- Điện não đồ: không thể thiếu trong chẩn đoán bại não. Hoạt động điện não cơ bản bất 
thường, có các hoạt động kịch phát điển hình hoặc không, khu trú hoặc toàn thể hoá.  
- Chụp X-quang: tìm dị tật cột sống, khớp háng, gối, cổ chân kèm theo. 
Chẩn đoán thể bệnh: 
- Bại não thể co cứng: khoảng 75%: Tăng trương lực cơ: Khi ta vận động thụ động tại 
các khớp trẻ chống lại mạnh. Các cơ cứng, gồng mạnh khiến trẻ vận động khó khăn.  
 - Bại não thể loạn trương lực/múa vờn: khoảng 15%: Trương lực cơ luôn thay đ ổi: trẻ 
lúc gồng cứng, lúc mềm, lúc bình thư ờng. Do bất thường trong kiểm soát cử động nên 
trẻ khó có tư thế ngồi hoặc dáng đi bình thường.  
- Bại não thể thất điều: khoảng 4%: Giảm trương lực cơ toàn thân . Rối loạn điều phối 
vận động hữu ý.  
- Bại não th ể liệt nhẽo: rất hiếm gặp. Giảm trương l ực cơ toàn thân:  Toàn thân m ềm 
nhẽo, cơ lực yếu.  
- Bại não thể phối hợp: thường gặp thể co cứng phối hợp với thể múa vờn. 
Nguyên nhân: 
Nguyên nhân trước sinh: 
- Nhiễm độc thai nghén. 
 - Nhiễm độc: thuốc an th ần như gardenal, t huốc chống ung thư, thu ốc lá, thuốc phiện, 
các yếu tố độc hại như thuốc diệt cỏ, trừ sâu … 
- Nhiễm vi rút trong 3 tháng đ ầu mang thai: rubella, cytomegalovirus và 
toxoplasmosis… 
- Bệnh tuyến giáp trạng, đái tháo đường thai kỳ...