65 
 
kinh túc thiếu dương đ ởm, đau mạng sườn phần nhiều có quan hệ mật thiết đến bệnh 
của can, đởm. 
II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ BỆNH SINH THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN 
- Phong hàn: Do c ảm phải phong hàn tà gây tr ở ngại kinh l ạc, can khí hoành ngh ịch. 
Mạch lạc của can đởm mất hòa giáng gây ra đau. 
- Khí uất, khí tr ệ: Do tình chí b ị kích thích ho ặc no đói th ất thường ảnh hưởng đến sơ 
tiết can khí gây can khí uất kết. 
- Hỏa uất: Do can khí u ất kết lâu ngày hóa h ỏa hoặc tà uất thiếu dương ảnh hưởng đến 
sự sơ tiết của can. 
- Huyết ứ: Do sang chấn hoặc khí trệ lâu ngày dẫn đến huyết ứ gây ra đau. 
- Thấp nhiệt: Thấp nhiệt ở trung tiêu ôn kết lại làm can đởm sơ tiết mất điều đạt gây ra 
đau. 
III. CÁC THỂ LÂM SÀNG VÀ ĐIỀU TRỊ BẰNG Y HỌC CỔ TRUYỀN 
 Với mỗi thể lâm sàng, tùy từng tình trạng bệnh lý của người bệnh, thầy thuốc kê 
đơn bài thuốc cổ phương, bài thuốc đối pháp lập phương, bài thuốc nghiệm phương để 
gia giảm thành p hần, khối lượng các v ị thuốc cổ truyền hoặc kê đơn các thành ph ẩm 
thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu cho phù hợp với chẩn đoán. 
1. Thể phong hàn 
1.1. Triệu chứng: Đau liên sườn dọc theo đường đi của dây thần kinh, đau  nhất ở vùng 
rễ sau lưng, đường nách giữa, sau ức đòn, sợ lạnh, rêu lưỡi trắng mỏng. Mạch phù. 
1.2. Chẩn đoán 
- Chẩn đoán bát cương: Biểu thực hàn. 
- Chẩn đoán kinh lạc: Kinh thiếu dương. 
- Chẩn đoán nguyên nhân: Ngoại nhân (phong hàn). 
1.3. Pháp: Khu phong, tán hàn, thông kinh lạc. 
1.4. Điều trị: 
1.4.1. Điều trị dùng thuốc 
* Thuốc uống trong: 
- Cổ phương: Can khương thương truật thang 
 Can khương  08g   Quế chi  08g 
 Thương truật  08g   Ý dĩ    08g 
 Cam thảo  06g   Bạch linh  12g 
 Xuyên khung  16g  
Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần. 
- Đối pháp lập phương: Lựa chọn các vị thuốc thuộc các nhóm thuốc theo pháp điều trị. 
* Thuốc dùng ngoài:  
- Ngải cứu tươi 100g sao với muối chườm, tại chỗ đau. 
- Cồn xoa bóp xoa tại chỗ đau. 
- Hoặc các bài thu ốc xông, các bài thu ốc dùng ngoài của các cơ s ở khám chữa bệnh đã 
được các cấp có thẩm quyền phê duyệt. 
1.4.2. Điều trị không dùng thuốc: 
- Châm hoặc cứu: châm tả các huyệt: 
+ Tại chỗ: