51 
 
RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA LIPOPROTEIN 
VÀ TÌNH TRẠNG TĂNG LIPID MÁU KHÁC 
(CHỨNG ĐÀM) 
 
I. ĐẠI CƯƠNG 
Theo Y học hiện đại (YHHĐ), rối loạn chuyển hóa lipoprotein và tình trạng tăng 
lipid máu khác (r ối loạn lipid máu - RLLM) là sự tăng nồng độ các thành ph ần lipid 
như cholesterol, triglycerid ho ặc cả hai, hoặc tăng lipoprotein t ỷ trọng thấp trong huyết 
tương, đồng thời giảm HDL – C là thành phần lipid có lợi, chống xơ vữa động mạch.  
Bệnh nhân được chẩn đoán RLLM khi thỏa mãn ít nhất 1 trong các tiêu chuẩn sau: 
• Cholesterol toàn phần ≥ 5,2 mmol/l 
• LDL – C ≥ 3,4 mmol/l 
• Triglycerid ≥ 1,7 mmol/l 
• HDL – C < 1,0 mmol/l 
Trong cơ th ể, khi s ự cân bằng giữa quá trình t ổng hợp và thoái hóa lipid b ị phá 
vỡ do nguyên nhân tiên phát hoặc thứ phát sẽ gây ra rối loạn lipid máu. RLLM tiên phát 
thường gặp hơn RLLM thứ phát, thường liên quan yếu tố gia đình, gen. RLLM thứ phát 
thường xuất hiện sau mắc một số bệnh như đái tháo đường, hội chứng thận hư, tăng urê 
máu, suy thận mạn, bệnh lý gan (bệnh gan tắc nghẽn, tắc mật), suy giáp, béo phì; do l ối 
sống (chế độ ăn không hợp lý, nghiện thuốc lá, nghiện rượu); dùng một số thuốc (thuốc 
tránh thai, chẹn beta - giao cảm, lợi tiểu, glucocorticoid, các gốc acid retinoic...). 
Cách phân lo ại RLLM theo NCEP – ATP III (National Cholesterol Education 
Program - Adult Treatment Panel III - Chương trình Giáo d ục Cholesterol Qu ốc gia 
Hoa Kỳ) là một trong các phân loại thường được sử dụng hiện nay: 
Chỉ số lipid 
Nồng độ 
Phân loại 
mmol/L mg/dL 
LDL - C 
< 2,6  < 100 Tối ưu 
2,6 – 3,3  100 – 129  Gần tối ưu/ trên mức tối ưu 
3,4 – 4,1   130 – 159  Giới hạn cao 
4,2 – 4,9   160 – 189  Cao 
≥ 4,9 ≥ 190 Rất cao 
Cholesterol 
toàn phần 
< 5,2 < 200 Mong muốn 
5,2 – 6,2 200 – 399  Giới hạn cao 
≥ 6,2 ≥ 240 Cao 
HDL - C < 1,0 < 40 Thấp 
≥ 1,6 ≥ 60 Cao 
Triglyceride 
< 1,7  < 150 Bình thường 
1,7 – 2,2  150 – 199  Giới hạn cao 
2,2 – 5,6 200 – 499  Cao 
≥ 5,6 ≥ 500 Rất cao