109 
 
gang rang cho khô ròn rồi tán bột. Lòng đỏ trứng gà hấp chín sấy khô tán bột. Chuối bỏ 
vỏ xẻ dọc sấy cho v ừa dẻo nhuyễn. Cả 3 thứ trộn đều làm viên  4g/viên, ngày u ống 2 
lần, mỗi lần 2 viên, dùng liền trong 2-3 tháng. 
3.4.2. Điều trị không dùng thuốc:  
- Châm: Không dùng châm vì kém hiệu quả. 
- Xoa bóp: Véo da d ọc cột sống lưng để cải thiện tuần hoàn, tăng cư ờng lưu thông khí 
huyết, kích thích tiêu hóa, làm hàng ngày, 20 phút/lần x 1 - 2 lần/ngày. (Giống thể Cam 
khí). 
Chú ý: T ổng số liệu trình đi ều trị có thể thay đổi tùy theo tình t rạng bệnh lý c ủa mỗi 
người bệnh. 
IV. KẾT HỢP ĐIỀU TRỊ Y HỌC HIỆN ĐẠI 
1. Nguyên tắc điều trị 
 Những trường hợp SDD n ặng có bi ến chứng nên chuy ển đến cơ s ở YHHĐ để 
điều trị. 
2.1. Điều trị bằng thuốc:  
- Phòng và phát hi ện s ớm các b ệnh nhi ễm trùng, tình tr ạng h ạ đường huy ết, h ạ thân 
nhiệt, rối loạn nước - điện giải (nếu có) đ ể điểu trị kịp thời (kháng sinh, bù d ịch, điện 
giải, đường...). 
- Phát hiện tình trạng thiếu các vi chất dinh dưỡng để bổ sung: vitamin A (200.000 UI/6 
tháng), vitamin D (400  - 800UI/ngày), B1, C, B6, B12..., s ắt, canxi, acid folic, k ẽm, đa 
vi chất... 
- Dùng các chế phẩm dinh dưỡng thích hợp trong từng trường hợp trẻ bệnh cụ thể.  
2.2. Điều trị không dùng thuốc: 
- Điều chỉnh chế độ ăn: xây dựng chế độ ăn cân đối theo ô vuông th ức ăn. Nếu trẻ còn 
bú mẹ, khuyên bà mẹ tiếp tục cho trẻ bú và kéo dài từ 18 đến 24 tháng hoặc lâu hơn.  
- Theo dõi cân nặng để có tư vấn kịp thời. 
V. PHÒNG BỆNH 
1. Chăm sóc thai từ trong bụng mẹ 
 Bà mẹ có thai phải có chế độ dinh dưỡng tốt, đảm bảo tăng cân 10 - 12 kg. Quý 
đầu thai kỳ, bà mẹ nôn nhiều ăn kém có thể ăn các món ăn dược thiện sau: 
Bài 1: Trứng gà chưng lá ngải:  Trứng gà 1  - 2 quả luộc, lá ngải tươi 50g luộc chín, 
thêm nước hành, gừng, gia vị vừa đủ, chưng ăn tuần vài lần. 
Bài 2: Chè hạt sen : Hạt sen 50g, nấm m èo 20g, trần bì 10g, mía cây 2  - 4 lóng, hầm 
hoặc sắc uống. 
 Khám thai định kỳ, ít nhất 3 lần trước sinh. 
 Mọi thứ thuốc nếu uống trong thai kỳ phải có chỉ định của thầy thuốc. 
2. Giáo dục dinh dưỡng 
 Cho bú sớm ngay sau sinh. Nuôi con bằng sữa mẹ, cho con  bú hoàn toàn trong 6 
tháng đầu. Cần cho bú kéo dài từ 18 đến 24 tháng. 
 Ăn bổ sung hợp lý theo ô vuông thức ăn.  
 Thức ăn dặm cần nấu chín kỹ. 
3. Dự phòng các bệnh nhiễm trùng 
 Tiêm chủng đầy đủ theo lịch.