7 
 
ĐAU CỘT SỐNG THẮT LƯNG  
(YÊU THỐNG) 
 
I. ĐẠI CƯƠNG 
 Ðau cột sống thắt lưng là m ột bệnh lý thư ờng gặp trong th ực hành lâm sàng do 
rất nhiều nguyên nhân gây ra, ở mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề. Bệnh hay gặp ở lứa tuổi 
trung niên, ngư ời già nhưng hi ện nay đang có xu hư ớng ngày càng tr ẻ hóa do lối sống 
thiếu vận động.  
Theo Y học hiện đại (YHHĐ), đau thắt lưng gồm các nguyên nhân sau: 
+ Nguyên nhân cơ h ọc: căng giãn cơ, dây ch ằng c ạnh c ột s ống quá m ức; thoái  
hóa đĩa đệm cột sống; thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng (CSTL); trư ợt thân đốt sống, 
dị dạng thân đốt sống, loãng xương nguyên phát, … 
+ Không do nguyên nhân cơ h ọc: đau lưng là tri ệu chứng của một trong các bệnh khớp 
mạn tính như viêm c ột s ống dính kh ớp, viê m kh ớp d ạng th ấp ho ặc do nhi ễm khu ẩn 
(viêm đĩa đệm đốt sống do nhiễm khuẩn, áp xe cạnh cột sống), ung thư, ung thư di căn 
(vú, phổi, tuyến tiền liệt, đại tràng…), b ệnh đa u t ủy xương (Kahler), u vùng c ột sống 
và m ột s ố nguyên nhân khác (loét hành tá tràng,  sỏi th ận, b ệnh lý đ ộng m ạch ch ủ 
bụng…). 
+ Nguyên nhân khác: stress, rối loạn tâm lý. 
- Chẩn đoán xác định đau thắt lưng dựa vào triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng: 
+ Đau thắt lưng do nguyên nhân cơ học:   
✓ Do căng giãn dây ch ằng quá m ức: đau xu ất hiện đột ngột sau bê v ật nặng, sau 
các hoạt động sai tư th ế hoặc sau nhi ễm lạnh. Đau có t ính chất cơ h ọc, kèm theo co 
cứng cơ cạnh cột sống, ấn có điểm đau cạnh cột sống, cột sống mất đường cong sinh lý. 
✓ Do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: thường có kèm theo triệu chứng của đau 
thần kinh hông to. Tr ường hợp có chèn ép n ặng người bệnh có thể có rối loạn cơ tròn, 
phản xạ gân xương chi dư ới giảm hoặc mất, nếu đau kéo dài có th ể có teo cơ đùi và 
cẳng chân. 
Cận lâm sàng: Các xét nghi ệm phát hi ện dấu hiệu viêm, bila n phospho - calci 
thường trong giới hạn bình thường. Xquang thường quy bình thường hoặc có thể có các 
hình ảnh hẹp các khe liên đ ốt, gai xương ở thân đốt sống hoặc đốt sống bị lún xẹp do 
loãng xương.  
+ Đau thắt lưng không do nguyên nhân cơ h ọc: Người bệnh thường có các tri ệu chứng 
khác kèm theo như: sốt, dấu hiệu nhiễm trùng hoặc gầy sút nhanh, đau ngày càng tăng, 
không đáp ứng với các thu ốc giảm đau thông thư ờng… Khi có d ấu hiệu chỉ điểm của 
một bệnh toàn thân liên quan đ ến đau vùng thắt lưng, cần thực hiện các xét nghiệm cận 
lâm sàng khác để chẩn đoán nguyên nhân. 
+ Đau th ắt lưng do nguyên nhân tâm lý: C ần loại trừ các bệnh thực thể gây đau th ắt 
lưng trước khi chẩn đoán do nguyên nhân tâm lý. 
Theo Y học cổ truyền (YHCT), đau thắt lưng thuộc chứng Yêu thống. Thắt lưng 
là phủ của thận nên đau thắt lưng có quan hệ mật thiết với tạng thận.