104 
 
SUY DINH DƯỠNG THỂ MARASMUS 
(CAM TÍCH) 
 
I. ĐẠI CƯƠNG 
Theo Y h ọc hi ện đ ại, suy dinh dư ỡng (SDD) là tình tr ạng b ệnh l ý mà c ơ th ể 
không nhận đủ năng lượng và đạm theo nhu cầu do cung cấp thiếu hoặc do bệnh lý, gây 
tình trạng trẻ bị giảm cân (gầy mòn), lâu dài dẫn đến chậm phát triển về thể chất và tinh 
thần.  
Nguyên nhân:  
- Thiếu kiến thức về dinh dưỡng: Trẻ không được bú sữa  mẹ hoặc bú sữa mẹ quá ít 
trong 6 tháng đầu; Cho ăn dặm không đúng cách; Kiêng khem quá mức khi trẻ bị bệnh. 
- Nhiễm trùng: nhiễm khuẩn hô hấp, tiêu hóa, tai mũi họng, ký sinh trùng đường ruột, 
như sởi, lỵ, tiêu chảy, viêm phổi, nhiễm giun sán…; Nhiễm khuẩ n làm SDD nặng hơn 
và SDD làm tăng tính cảm thụ với nhiễm khuẩn. 
- Các yếu tố thuận lợi: Đẻ non, suy dinh dưỡng bào thai;  Dị tật bẩm sinh: sứt môi hở 
hàm ếch, tim bẩm sinh...; Bệnh di truyền: Down…; Điều kiện kinh tế xã hội, môi 
trường: tập quán dinh dưỡng, ô nhiễm môi trường, dịch vụ y tế…. 
Tiêu chuẩn chẩn đoán và phân lo ại SDD:  Trẻ có 1 trong 2 đi ều kiện về nhân trắc: 
Chu vi vòng cánh tay (MUAC - Middle Upper Arm Circumference ) ho ặc Cân n ặng 
theo chiều cao (CN/CC) thấp hơn so với ngưỡng được chẩn đoán SDD: 
 Trẻ suy dinh dưỡng thể vừa có các biểu hiện sau: 
- Chỉ tiêu nhân trắc: Chu vi vòng cánh tay: MUAC từ >115mm đến 125mm (Tiêu chuẩn 
chẩn đoán d ựa vào MUAC ch ỉ áp dụng cho tr ẻ từ 6 - 59 tháng tu ổi)/Hoặc Cân n ặng 
theo chiều cao (chiều dài): CN/CC t ừ >-3SD đến -2SD (Qui ước 1SD là 10% cân nặng 
chuẩn). 
- Các triệu chứng lâm sàng thường kín đáo, dễ bỏ sót. 
 Trẻ suy dinh dưỡng nặng có các biểu hiện sau: 
- Các chỉ tiêu nhân tr ắc: chu vi vòng cánh tay: MUAC ≤ 115mm/Ho ặc Cân n ặng theo 
chiều cao (chiều dài): CN/CC ≤ -3SD. 
- Các triệu chứng lâm sàng: tr ẻ mất hết mỡ dưới da ở mặt, mông, chi, tr ẻ gầy đét, m ặt 
hốc hác, m ắt trũng, da khô, nhăn nheo.  Ngoài ra, tr ẻ có th ể có các tri ệu ch ứng thi ếu 
vitamin A (khô mắt, sợ ánh sáng, quáng gà...), vitamin D (còi xương), vitamin B1, B12, 
Vitamin K. 
 Theo Y học cổ truyền, suy dinh dư ỡng thuộc chứng Cam tích. Cam tích hay còn 
gọi là Cam chứng là chứng bệnh ở trẻ nhỏ, do nuôi dưỡng không đầy đủ hoặc mắc bệnh 
lâu ngày làm tổn thương tỳ vị, khí dịch bị hao tổn không thể nuôi dưỡng được tạng phủ, 
kinh mạch, cân cốt, cơ phu.  
 Chủ chứng là trẻ gầy yếu, cơ nhục teo nhẽo, bụng ỏng đít beo, sắc mặt nhợt, lông 
tóc khô gẫy, tinh thần uể oải hoặc phiền nhiễu, ăn uống kém, đại tiện thất thường. Với 
chủ chứng này, liên h ệ với Y h ọc hiện đại, Cam tích tương đương v ới suy dinh dư ỡng 
độ III của Y học hiện đại. Trên lâm sàng, chứng Cam tích thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. 
Bệnh diễn biến kéo dài, ảnh hưởng lên sự phát triển của trẻ, nặng có thể dẫn tới âm kiệt 
dương thoát, nguy hiểm tính mạng.