Bệnh Danh YHCT: Đau Cột Sống Thắt Lưng (Yêu Thống) — Hướng Dẫn Bộ Y Tế là tài liệu chuyên khảo y học cổ truyền được số hóa trực tiếp từ nguồn y văn và hướng dẫn chuyên môn.
1. Nguyên Bản Trích Xuất Y Văn (Số Hóa OCR Trang 7)
7
— Trích nguyên văn: Huong_Dan_Chan_Doan_Dieu_Tri_YHCT_Bo_Y_Te.pdf, Trang số 7.
ĐAU CỘT SỐNG THẮT LƯNG
(YÊU THỐNG)
I. ĐẠI CƯƠNG
Ðau cột sống thắt lưng là một bệnh lý thường gặp trong thực hành lâm sàng do
rất nhiều nguyên nhân gây ra, ở mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề. Bệnh hay gặp ở lứa tuổi
trung niên, người già nhưng hiện nay đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa do lối sống
thiếu vận động.
Theo Y học hiện đại (YHHĐ), đau thắt lưng gồm các nguyên nhân sau:
+ Nguyên nhân cơ học: căng giãn cơ, dây chằng cạnh cột sống quá mức; thoái
hóa đĩa đệm cột sống; thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng (CSTL); trượt thân đốt sống,
dị dạng thân đốt sống, loãng xương nguyên phát, …
+ Không do nguyên nhân cơ học: đau lưng là triệu chứng của một trong các bệnh khớp
mạn tính như viêm cột sống dính khớp, viêm khớp dạng thấp hoặc do nhiễm khuẩn
(viêm đĩa đệm đốt sống do nhiễm khuẩn, áp xe cạnh cột sống), ung thư, ung thư di căn
(vú, phổi, tuyến tiền liệt, đại tràng…), bệnh đa u tủy xương (Kahler), u vùng cột sống
và một số nguyên nhân khác (loét hành tá tràng, sỏi thận, bệnh lý động mạch chủ
bụng…).
+ Nguyên nhân khác: stress, rối loạn tâm lý.
– Chẩn đoán xác định đau thắt lưng dựa vào triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng:
+ Đau thắt lưng do nguyên nhân cơ học:
✓
Do căng giãn dây chằng quá mức: đau xuất hiện đột ngột sau bê vật nặng, sau
các hoạt động sai tư thế hoặc sau nhiễm lạnh. Đau có tính chất cơ học, kèm theo co
cứng cơ cạnh cột sống, ấn có điểm đau cạnh cột sống, cột sống mất đường cong sinh lý.
✓
Do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: thường có kèm theo triệu chứng của đau
thần kinh hông to. Trường hợp có chèn ép nặng người bệnh có thể có rối loạn cơ tròn,
phản xạ gân xương chi dưới giảm hoặc mất, nếu đau kéo dài có thể có teo cơ đùi và
cẳng chân.
Cận lâm sàng: Các xét nghiệm phát hiện dấu hiệu viêm, bilan phospho – calci
thường trong giới hạn bình thường. Xquang thường quy bình thường hoặc có thể có các
hình ảnh hẹp các khe liên đốt, gai xương ở thân đốt sống hoặc đốt sống bị lún xẹp do
loãng xương.
+ Đau thắt lưng không do nguyên nhân cơ học: Người bệnh thường có các triệu chứng
khác kèm theo như: sốt, dấu hiệu nhiễm trùng hoặc gầy sút nhanh, đau ngày càng tăng,
không đáp ứng với các thuốc giảm đau thông thường… Khi có dấu hiệu chỉ điểm của
một bệnh toàn thân liên quan đến đau vùng thắt lưng, cần thực hiện các xét nghiệm cận
lâm sàng khác để chẩn đoán nguyên nhân.
+ Đau thắt lưng do nguyên nhân tâm lý: Cần loại trừ các bệnh thực thể gây đau thắt
lưng trước khi chẩn đoán do nguyên nhân tâm lý.
Theo Y học cổ truyền (YHCT), đau thắt lưng thuộc chứng Yêu thống. Thắt lưng
là phủ của thận nên đau thắt lưng có quan hệ mật thiết với tạng thận.
2. Thực Thể Y Học & Phối Ngũ Dược Liệu
- Vị thuốc liên quan: Đang đối soát danh lục
- Phương thang đối ứng: Theo biện chứng luận trị
- Huyệt vị kinh lạc phối hợp: Tham khảo kinh lạc chuyên khoa
3. Nguồn Dẫn Chứng Học Thuật
📚 Tài liệu tham khảo: Huong_Dan_Chan_Doan_Dieu_Tri_YHCT_Bo_Y_Te.pdf (Số trang: Trang 7). Văn bản đã được số hóa và sẵn sàng cho Hội đồng Chuyên gia YHCT phản biện đồng cấp.