I. Định Nghĩa & Khái Niệm Chuyên Môn
Thoái hóa khớp gối là tình trạng tổn thương sụn khớp và xương dưới sụn kèm theo phản ứng viêm và giảm sút lượng dịch khớp, gây đau khi vận động, cứng khớp buổi sáng và biến dạng khớp. YHCT xếp vào chứng Tý.
II. Tiêu Chuẩn Chẩn Đoán Lâm Sàng & Cận Lâm Sàng (YHHĐ)
Đau âm ỉ vùng khớp gối tăng khi đi lại hoặc lên xuống cầu thang, dấu hiệu lạo xạo khi cử động khớp gối (+), cứng khớp buổi sáng dưới 30 phút. X-quang khớp gối tư thế đứng: hẹp khe khớp, gai xương, đặc xương dưới sụn.
III. Biện Chứng Luận Trị Y Học Cổ Truyền
🔹 Thể Phong Hàn Thấp Tý (Khớp lạnh đau tăng, chườm ấm dễ chịu)
Pháp trị: Khu phong tán hàn trừ thấp, thông lạc hoạt huyết.
Phương dược: Quyên Tý Thang hoặc Độc Hoạt Ký Sinh Thang gia giảm.
🔹 Thể Thấp Nhiệt Tý (Khớp sưng nóng đỏ đau, có dịch)
Pháp trị: Thanh nhiệt giải độc, khu phong trừ thấp hoạt lạc.
Phương dược: Bạch Hổ Quế Chi Thang hợp Tam Diệu Tán (Thương truật 12g, Hoàng bá 10g, Ngưu tất 12g).
🔹 Thể Can Thận Hư Huyết Ứ (Thoái hóa nặng kèm biến dạng khớp, teo cơ)
Pháp trị: Bổ can thận, dưỡng khí huyết, hoạt huyết hóa ứ thông lạc.
Phương dược: Tam Tý Thang hợp Tứ Vật Đào Hồng gia giảm.
IV. Phác Đồ Không Dùng Thuốc (Châm Cứu & Phục Hồi Chức Năng)
Phương huyệt: Độc tỵ (ST35), Tất nhãn, Huyết hải (SP10), Lương khâu (ST34), Dương lăng tuyền (GB34), Âm lăng tuyền (SP9), Túc tam lý (ST36). Kết hợp cứu ngải hoặc chiếu đèn hồng ngoại.
V. Phác Đồ Phối Hợp Y Học Hiện Đại
Paracetamol hoặc NSAIDs tại chỗ/toàn thân, Glucosamine sulfate tinh thể, tiêm Acid Hyaluronic nội khớp định kỳ, hướng dẫn bài tập cơ tứ đầu đùi tránh chịu lực nặng.
Nguồn trích dẫn số hóa: 248026 Quyet Dinh Huong Dan Chan Doan Dieu Tri Yhct Yhhd 2026 Maisigned 179202611 — Chuẩn hóa theo Quyết định Cục Quản Lý Y Dược Cổ Truyền (Bộ Y Tế).